برآورد هزينه طرح ها و پروژه ها

بطور كلي برآورد هزينه طرح ها و پروژه ها در استاندارهاي مختلف بر مبناي دقت و هدف مورد نظر نسبت به سطوح متفاوت، همانند جدول ذيل طبقه بندي شده است.

جدول برآورد هزينه طرح ها و پروژه ها
در استانداردهاي ANSI و PMBOK، برآورد هزينه در سه سطح كلي زير تعريف شده است.


  • (Accuracy : -30% to +50%)
  • (Accuracy : -15% to +30%)
  • (Accuracy : -5% to +15%)
  1. Rough Order Magnitude (ROM)
  2. Budget Estimate
  3. Definite Estimate


در سطح اول، برآورد در مدت زمان كوتاه و بر اساس اطلاعات كلي از يك طرح يا پروژه نظير محل جغرافيايي، نوع، ظرفيت و بدون انجام كارهاي مقدماتي طراحي انجام مي شود. اين سطح، فقط در زمان شكل گيري ايده اوليه پروژه و تحليل هاي مقدماتي (انتخاب آلترناتيوهاي سرمايه گذاري، انتخاب آلترناتيوهاي طراحي، امكان سنجي اوليه و ...) كاربرد دارد.
در سطح دوم، نمودار جرياني و شماتيك طرح همراه با مشخصات تجهيزات اصلي آن مشخص شده است. معمولا در اين مقطع، كارهاي مهندسي تا سطح ۲٠ درصد پيشرفت داشته اند. كاربرد برآورد حاصل از اين سطح مي تواند در مطالعات امكانسجي اقتصادي و همچنين پيش بيني بودجه باشد.
در سطح سوم كارهاي مهندسي تا سطوح بالاي ۵٠ درصد پيشرفت داشته اند و جزئيات بخش هاي مختلف، يا نهايي شده اند و يا در حال تكميل هستند. برآورد حاصل از اين سطح براي تخصيص اعتبارات و برگزاري مناقصات قابل استفاده خواهد بود.

در استاندارهاي مختلف روش هاي گوناگوني براي برآورد هزينه طرحها و پروژه ها در سطوح ذكر شده فوق عنوان شده است كه هر يك متكي بر شاخص ها، ضرايب و فاكتورهاي خاص خود هستند. اما در استاندارد مديريت پروژه (PMBOK-5th Edition) روش هاي كلي ذيل براي برآورد معرفي شده است كه عبارتند از :

روشهاي پائين به بالاروشهاي پائين به بالا
(Bottom-Up)

اين روش بر مبناي طراحي دقيق مهندسي و تجزيه كامل اجزاء پروژه و حجم برآورد شده حاصل از آن انجام مي شود. معمولا اين نوع از برآورد، ارقام مندرج در فهرست هاي آحاد بهاء را ملاك قرار داده و از دقت نسبتا بالايي برخوردار مي باشد ولي زمان بر و پر هزينه است كه معمولا نيازهاي سطح سوم (Definitive Estimate) را تامين مي نمايد.
روشهاي مقايسه‌ايروشهاي مقايسه‌اي
(Analogous)

اين روش معمولا بر مبناي تجربيات حاصل از پروژه هاي مشابه قبلي كه در داخل يا خارج از سازمان انجام شده اند و يا اطلاعات هزينه اي منتشر شده، بدست مي آيند. اين روش كم هزينه و سريع است و مي تواند پاسخگوي نيازهاي سطوح اول و يا دوم (ROM & Budget Estimate) باشد.
روشهاي پارامتريكروشهاي پارامتريك
(Parametric)

اين روش با استفاده از اطلاعات هزينه اي پروژه هاي گذشته، برآورد را براساس يك پارامتر خاص ارائه مي دهد. مثلا برآورد هزينه احداث يك تانك ذخيره نفت خام به ازاي هر بشكه. اين نوع از برآورد، نيازهاي كاربردي مربوط به سطوح اول و دوم (خصوصا اول) را تامين مي نمايد.
روشهاي ابتكاري يا سرانگشتيروشهاي ابتكاري
(Heuristic)

اين روش بر مبناي استفاده از تجربيات افراد خبره و قواعد كلي مورد قبول آنهاست و معمولا در سطح ١ مورد استفاده قرار مي گيرد.

در برخي منابع، از سه روش " مقايسه اي "، " پارامتريك " و " ابتكاري يا سرانگشتي " تحت عنوان روش هاي بالا به پائين ياد شده است.


هدف از ارائه اين مجموعه، ايجاد رويه هاي مشخص و مدون براي برآورد هزينه طرح ها و پروژه ها در مرحله ايجاد و در سطوح ١ و ۲     (ROM & Budget Estimate) با محدوده دقت ٣٠+ درصد تا ۲٠- درصد است. بنابراين رويكرد اصلي در آن استفاده از اطلاعات و تجربيات حاصل از پروژه هاي گذشته (Historical Data) و همچنين قضاوت افراد خبره (Expert Judgment) مي باشد.

به منظور تسهيل كار و امكان انجام آن، مجموعه طرح ها و پروژه هاي مهم شركت ملي نفت ايران، بصورت كلي زير طبقه بندي شده و مبناي كار قرار گرفته اند. همچنين ذكر اين نكته حائز اهميت است كه در اين مجموعه فرض بر اين است كه كليه تعاريف و مراحل كاري ارائه شده در " نظام فني و اجرايي طرح ها و پروژه هاي صنعت نفت " بر انجام كليه طرح ها و پروژه ها حاكم است و شرح كار هر سرفصل مطابق عرف رايج تعريف شده در آن سرفصل مي باشد و شامل موارد خاص نمي شود.

::. لينك دسترسي به سرفصل هاي ٩ گانه راهنماي برآورد هزينه طرح ها و پروژه ها :

Phone در راستاي بهبود مستمر و ارتقاء كيفيت دستورالعمل ها و خطوط راهنماي ارائه شده در اين بخش، از كليه كارشناسان و كاربران تقاضا مي شود پيشنهادات و نقطه نظرات تكميلي خود را با استفاده از يكي از روش هاي ذيل به كارشناسان و مسئولين مربوطه منعكس نمايند.


Phone :تهران، خيابان طالقاني، خيابان حافظ، خيابان رودسر شرقي، پلاك ١۸، ساختمان مركزي سوم شركت ملي نفت ايران، مدیریت برنامه ریزی تلفیقی، طبقه دوم اتاق ۲۲٠

Phone : ۸۸٩٤٣٧١۲ - ۸۸٩٤٦٣۲۸
Fax : ۸۸٩١٤٧٧٦